Keuringseisen gezichtsvermogen (rijbewijskeuring)

Inhoudsopgave:

1. keuringseisen: rijbewijzen
2. AutO-Mobiliteit (monoculair bioptische telescoop systeem) die niet voldoen aan de reguliere eisen maar in aanmerking komen voor een eventueel telescoop systeem

De oogarts zal bij een rijbewijskeuring een uitgebreid oogheelkundig onderzoek verrichten. U kunt binnen 2 weken een keuring ondergaan in het Deventer ziekenhuis (voor de kosten →  lees verder). U kunt zich, behalve telefonisch, ook on-line aanmelden.

De keuringseisen kunnen opgesplitst worden in:

1. burgerlijk overheidspersoneel (politie, brandweer)
2. defensie (landmacht, luchtvarenden, marechaussee)
3. luchtvaart (beroeps-, verkeers-, privevlieger)
4. scheepvaart
5. spoorverkeer
6. rijbewijzen

Hierna worden de keuringseisen van het rijbewijs (6) vermeld. Keuringseisen voor de specifieke beroepen (1 t/m 5) kunt u navragen bij uw oogarts of vinden op de website van onze beroepsgroep (www.oogheelkunde.org).
De informatie op deze website zal zo goed mogelijk actueel worden gehouden. Merk echter op dat de informatie is gebaseerd op teksten van derden, waardoor het kan voorkomen dat net vernieuwde keuringseisen met enige vertraging op deze website verschijnen.

ad 6.  Rijbewijs keuringen
Hieronder vermelden we de keuringseisen voor het rijbewijs; deze eisen zijn afhankelijk van de categorie van het rijbewijs (auto, aanhanger, bus etc). Er wordt tevens een onderscheid gemaakt in Nederlandse eisen en Europese eisen. De feitelijke Nederlandse eisen, zoals beschreven door het CBR, zijn strenger en uitgebreider dan de minimum Europese eisen. De Nederlandse eisen zijn vermeld; indien de Europese eis hiervan verschilt, wordt dit expliciet
vermeld. Bij twijfel over een adequaat gezichtsvermogen van een keurling of bij de aanwezigheid van oogaandoeningen wordt er een uitgebreid onderzoek verricht door een oogarts. Deze vult dan het CBR formulier in die u dan kan sturen naar het CBR. U kunt binnen 1-2 weken een afspraak maken op de polikliniek.

EM>Enkele opmerkingen vooraf:
- in Nederland bestaan er geen categorieën A1, B1, C1, C1+E, D1 of D1+E
- een intra-oculaire lens (kunstlens) wordt niet als een correctieve lens beschouwd.
- groep 1: categorie A (motorvoertuigen op 2-3 wielen), B (personenauto's) en B+E (aanhangers)
- groep 2: categorie C (vrachtauto's), D (autobussen) en C/D+E (zware aanhangers/opleggers)
- De informatie over de rijbewijskeuring is voor leken niet gemakkelijk te interpreteren.

groep 1 (mortorvoertuigen op 2-3 wielen, personenauto's )

• visus (gezichtsvermogen) na optimale correctie: beide ogen tezamen minimaal 0.50 ; bij
  éénogig of als maar 1 oog gebruikt wordt (bijv diplopie) minimaal 0.60
• visus zonder correctie: geen eisen
• brekings- en correctie afwijkingen: geen eisen 
• dichtbij zien: geen eisen
• uitwendig onderzoek: geen storende diplopie (dubbelzien)
• stereoscopisch zien: geen eisen
• kleurenzien: geen eisen
• gezichtsvelden: bij zien met 1 of beide ogen horizontaal minimaal 140 graden; nader
  onderzoek door oogarts bij afwijkingen in a) het horizontale gezichtsveld (bijv homonieme hemianopsie), b) afwijkingen in andere meridianen, c) aanwezigheid van scotomen (zwarte vlekken); (Europees: horizontaal min 120 graden [als deze eis niet gehaald wordt, dan kan de keurling in uitzonderingsgevallen geschikt worden verklaard met een gunstige medische verklaring en positieve rijtest)
• donkeradaptatie: ongestoord; indien twijfel dan nader onderzoek (Eis:  = 1 logeenheid afwijking, eventueel ondersteund door een rijtest met de deskundige van het CBR.  Het CBR heeft hiervoor een protocol)
• overige factoren (mogen niet aanwezig zijn): a) geen hinderlijke mediatroebelingen m.b.t. verkeersdeelname; b) tijdelijke ongeschiktheid bij b1) progressieve oogaandoeningen of b2) onvoldoende met contactlenzen gecorrigeerde afakie; c) geen eenogigheid, bijv een tijdelijk afgeplakt oog (incl. storende diplopie waarbij 1 oog is afgedekt), tenzij er een aanpassingsperiode = 3 maanden heeft plaatsgevonden. (Europees: geen oogaandoening welke onveilig is voor verkeersdeelname; bij progressieve oogaandoeningen moet de keurling regelmatig worden onderzocht door een specialist; bij eenogigheid moet er voldoende gewenningstijd zijn geweest en moet het gezichtsveld van het goede oog normaal zijn).
• opmerkingen: a) intra-oculaire lenzen toegestaan indien geen problemen zoals diplopie, storende mediatroebelingen of progressieve oogaandoening; b) voorzichtigheid geboden met geschiktheidsbeoordeling bij personen met multifocale intra-oculaire lenzen vanwege mogelijke hinderlijke strooilichteffecten in het schemerdonker. c) beperking van geschiktheidstermijn, aan te geven door keurend oogarts, bij onder meer de volgende progressieve (bilaterale) oogaandoeningen: cataract (staar), glaucoom met gezichtsveldbeperkingen of grote scotomen, degeneratieve en vasculaire  netvliesaandoeningen , progressief lijden van de nervus opticus.

groep 2 (vrachtauto's, autobussen al of niet met zware aanhangers en opleggers). 

• visus (gezichtsvermogen) na optimale correctie: beste oog minimaal 0.80, minste oog
  minimaal 0.50
• visus zonder correctie: elk oog afzonderlijk minimaal 0.05 (Europees: deze eis vervalt als de visus met correctie van 0.80/0.50 gehaald wordt met een brillenglas met sterkte tot +/- 8D)
• brekings- en correctie afwijkingen: brillenglazen tot +/- 8 dioptrie, bij contactlenzen geen eisen als ze goed worden verdragen
• dichtbij zien: geen eisen
• uitwendig onderzoek: geen storende diplopie (dubbelzien)
• stereoscopisch zien: geen eisen
• kleurenzien: geen eisen
• gezichtsvelden: met beide ogen horizontaal minimaal 140 graden (Europees: normaal
  binoculair gezichtsveld)
• donkeradaptatie: ongestoord; indien twijfel dan nader onderzoek. (Eis:  = 1 logeenheid afwijking, eventueel ondersteund door een rijtest met de deskundige van het CBR.  Het CBR heeft hiervoor een protocol)
• overige factoren (mogen niet aanwezig zijn): a) geen hinderlijke mediatroebelingen m.b.t. verkeersdeelname; b) geen progressieve oogaandoeningen (zie ook opmerkingen) of onvoldoende met contactlenzen gecorrigeerde afakie. In uitzonderingsgevallen goedkeuring mogelijk met oogartsrapport en eventuele rijtest met de deskundige van het CBR. Het CBR heeft hiervoor een protocol, c) geen eenogigheid (incl. storende diplopie waarbij 1 oog is afgedekt). In itzonderingsgevallen toch geschiktheidverklaring mogelijk voor een geografisch beperkt rijbewijs na:  aanpassingsperiode = 3maanden, keuring, of een rijtest met de deskundige van het CBR. Het CBR heeft hiervoor een protocol.
• opmerkingen: a) intra-oculaire lenzen toegestaan indien geen problemen zoals diplopie, storende mediatroebelingen of progressieve oogaandoening; b) voorzichtigheid geboden met geschiktheidsbeoordeling bij personen met multifocale intra-oculaire lenzen vanwege mogelijke hinderlijke strooilichteffecten in het schemerdonker.; c) beperking van geschiktheidstermijn, aan te geven door keurend oogarts, bij onder meer de volgende progressieve (bilaterale) oogaandoeningen: cataract (staar), glaucoom met gezichtsveldbeperkingen of grote scotomen, degeneratieve en vasculaire  netvliesaandoeningen, progressief lijden van de nervus opticus; d) bij goed gecorrigeerde afakie is de maximale geschiktheidstermijn 10 jaar; e) personen met geschiktheidverklaring van voor 1 Juli 1996, mogen wat betreft de visus beoordeeld worden volgens de normen die werden toegepast in de tijd toen ze geschikt zijn verklaard.

De gebruiker kan geen rechten ontlenen aan de informatie die te vinden is op de OCD website, waaronder deze informatie over de Keuringseisen Gezichtsvermogen (zie disclaimer).

AutO-Mobiliteit (monoculair bioptische telescoop systeem)
De bioptische telescoop is een kleine monoculaire telescoop die bovenin het rechter- of linker brillenglas geplaatst wordt. De telescoop is nuttig voor waarneming op afstand waarbij de vergroting 2 tot 4 keer is. De gebruiker kijkt het grootste deel van de tijd door de normale brillenglazen. Een kortdurende knikbeweging volstaat om via de telescoop de essentiele informatie op afstand waar te nemen (zie www.auto-mobiliteit.org).

Wie komen in aanmerking voor het rijden met het bioptische telescoop systeem?
De criteria waaraan de kandidaten dienen te voldoen zijn:

• bij een verminderde gezichtsscherpte geldt:
• een gezichtsscherpte met 2 ogen tezamen (evt gecorrigeerd), is minder dan 0.50 en ten minste 0.16
• de gezichtsscherpte bij het kijken door de telescoop is tenminste 0.50
• de kandidaat is niet het volledige gezichtsvermogen kwijtgeraakt in 1 oog of gebruikt slechts 1 oog
• afwezigheid van overige hinderlijke oogheelkundige afwijkingen met betrekking tot verkeersdeelname
• bij een afwijkend gezichtsveld geldt:
• de binoculaire visus (gezichtsscherpte met beide ogen tezamen) is tenminste 0.50
• de horizontale breedte van het gezichtsveld is < 140 graden, inclusief homonieme hemianopsie
• een geslaagde rijtest en voldoende training door het CBR erkend trainingscentrum voor autorijden (Visio, www.visio.org) met een bioptische telescoop. Na afronding van de training AutO-Mobiliteit bij Visio is een geselecteerde rijschool verantwoordelijk voor het aanleren van de rijvaardigheden. Deelname geeft geen garantie tot het daadwerkelijk behalen van het rijbewijs
• algemeen:
• voorafgaand aan de training is door een oogarts beoordeeld wat de oorzaak, prognose en de stabiliteit van de lage gezichtsscherpte is
• de rijbevoegdheid beperkt zich tot het rijden bij daglicht (vanaf 1 uur na zonsopgang tot 1 uur voor zonsopgang), voor privé-gebruik en in een voertuig met een automatische schakeling.
• er moet sprake zijn van een stabiele oogheelkundige situatie in het afgelopen half jaar, met het vooruitzicht dat deze situatie in de toekomst stabiel blijft.

---

Deze folder is afkomstig van www.oogartsen.nl  (Deventer ziekenhuis); een samenwerkingsverband tussen het Deventer ziekenhuis (Deventer), CWZ (Nijmegen), Catharina ziekenhuis (Eindhoven), Elisabeth ziekenhuis (Tilburg) en Maxima Med. Centrum (Veldhoven), copyright.
Voor de aandachtsgebieden van oogartsen, zie folder subspecialisaties.

Update: 22 oktober 2009