DZ/CWZ/CZE/EZ/MMC

Revalidatie slechtzienden

Inhoudsopgave:

Definitie slechtziendheid, maatschappelijke blindheid en blindheid
Er bestaan meerdere definities voor blindheid en slechtziendheid. De ICF (International classification of Functioning) omvat verschijnselen van het menselijk functioneren in 3 classificaties: a) functies, b) anatomische eigenschappen en c) activiteiten en participatie op belangrijke levensgebieden. De classificaties omschrijven de visuele beperking wat betreft visus (gezichtsvermogen) en gezichtsveld. Ook stoornissen in o.a. het contrast zien en de donkeradaptatie hebben grote invloed op de mate van visuele beperkingen. Deze factoren hebben nog geen plaats in de definities van visuele beperkingen. Naast oogheelkundige factoren hangt de visuele beperking van een individu en de daaruit voortkomende hulpvraag ook af van zijn plaats in de maatschappij (beroep, woonomgeving, leefsituatie etc)

a) Slechtziendheid:
- visus of gezichtsvermogen (Snellen) < 0.3 (minder dan 30%) of
- een gezichtsveld kleiner dan 30 graden (WHO-ICD-10)

  kokerzien

b) Zeer slechtziendheid:
visus (gezichtsvermogen) <0.1 (minder dan 10%)

c) Maatschappelijke blindheid:
-visus (gezichtsvermogen) van beide ogen tezamen, met optimale correctie bepaald, 0.05 (5%) of lager, en/of
-gezichtsveld kleiner dan 10 graden (definitie gezondheidsplein)

d) Blindheid:
-visus of gezichtsvermogen  (Snellen) < 0.05 (minder dan 5%) of
-gezichtsveld kleiner dan 10 graden (WHO-ICD-10)

Verwijzing voor hulpmiddelen
Onder ouderen in de geïndustrialiseerde landen is diabetische retinopathie een belangrijke oorzaak van slechtziendheid en blindheid en onder volwassenen van ‘werkende leeftijd’ is het zelfs de belangrijkste oorzaak.
Wanneer de beperkingen kunnen worden verminderd met visuele hulpmiddelen alleen, variërend van een simpel vergrootglas tot geavanceerde computerprogrammatuur, is een verwijzing naar een optometrist op zijn plaats. In het Oogcentrum Deventer gebeurt dit op afspraak op het “low vision spreekuur”. Het is met name geschikt voor patiënten die nog een gezichtsvermogen hebben van 20-50%. Een uitgebreide folder vindt u op de website www.oogartsen.nl bij rubriek "Onderzoeken / hulpmiddelen (low vision)".

  

Revalidatie instellingen
Zowel regionale instellingen als landelijke instellingen bieden revalidatie aan voor volwassenen met een visuele beperking. De regionale instellingen richten zich m.n. op enkelvoudige hulpvragen in de vorm van dagrevalidatie of ambulante begeleiding. Beide vormen van revalidatie houden zich daarnaast bezig met advies en consultatie, voorlichting en informatie en hulpmiddelen. De regionale revalidatie wordt uitgevoerd door Bartimeus (regio Midden- en Oost-Nederland, gevestigd in Deventer), Koninklijke Visioo (Zuid-Nederland) en Visio Het Loo Erf (Noord-, West-, Zuidwest-Nederland). Het landelijke centrum Visio Het Loo Erf te Apeldoorn richt zich m.n. op de complexe hulpvraag van volwassenen.

Wanneer een patiënt gebaat is bij training of begeleiding bij activiteiten of indien het gezichtsvermogen minder is dan 10%, kan, in geval van enkelvoudige tot complexe hulpvragen worden verwezen naar een regionaal revalidatiecentrum voor mensen met een visuele beperking. In Deventer is dit Bartmeus.

Samengevat:
Er wordt doorverwezen naar een gespecialiseerde optometrist (low vision spreekuur in het Deventer ziekenhuis) of een regionaal revalidatiecentrum voor blinden en slechtzienden (bijv. Bartimeus) bij:
- een hulpvraag
- een visus of gezichtsscherpte van 0.3 (30%) of minder
- een leesvisus van 0.25 (25%) of minder of
- een gezichtsvelddiameter van 30°
- Indien bij een duidelijke hulpvraag onvoldoende mogelijkheden bestaan in de reguliere oogheelkundige praktijk, kan ook bij een visus tussen de 0.3 (30%) en 0.5 (50%), bij onvoldoende leesvermogen met een leesadditie van +4, bij een gezichtsveldbeperking anders dan concentrisch van 30° of minder en bij ernstige hinder van licht.

Zijn patiënten tevreden met de hulpmiddelen?
Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 80% van de slechtziendenden de hulpmiddelen blijvend en naar tevredenheid gebruikt. Het blijkt daarnaast dat over het algemeen de (visus-specifieke) kwaliteit van leven verbetert na hulpmiddelenverstrekking of verwijzing naar een vorm van revalidatiecentrum.

Aanbevelingen (afkomstig uit richtlijnen Beroepsgroep NOG)

Braille
Voor jonge blinde patiënten is het Braille-lezen van belang. Het alfabet ziet er als volgt uit

Dit is een folder van www.oogartsen.nl, copyright. De teksten zijn grotendeels afkomstig van de beroepsgroep NOG 2005 (www.oogheelkunde.org).



Deze folder is eigendom van www.oogartsen.nl, afkomstig van het Deventer ziekenhuis, CWZ (Nijmegen), Catharina ziekenhuis (Eindhoven), Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis (Tilburg), HAGA ziekenhuis (Den Haag), Albert Schweitzer (Dordrecht), Rijnstate (Arnhem), Alrijne ziekenhuis (Leiderdorp, Leiden), Gelre ziekenhuizen (Apeldoorn, Zutphen);  copyright. Voor de aandachtsgebieden van oogartsen, zie aandachtsgebieden (subspecialisaties).

print deze pagina
 
ga naar boven