netvliesafwijkingen (retinopathie) zonder suikerziekte
Netvliesafwijkingen zonder suikerziekte (diabetes)Er kunnen netvliesafwijkingen (retinopathie) aanwezig zijn die lijken op die van een retinopathie bij diabetes, maar zonder dat er sprake is van suikerziekte. Deze retinopathie komt overeen met enkele kenmerkingen van een diabetische retinopathie, zoals bloedvatverwijding (microaneurysmata), bloedinkjes (hemorrhagieën), vetlekkage (harde exsudaten), IRMA's (intraretinale microvasculaire abnormaliteiten), cotton wool spots en bloedvatafwijkingen (beading, bloedvatnieuwvorming). Maar bij deze mensen is geen diabetes mellitus aanwezig.
Deze retinopathie komt frequent voor, varierend van 4.8 tot 12.5% van de (volwassen) bevolking (dit is afhankelijk van de studie, het frequentst tussen 5-10%). Het voorkomen van de retinopathie is tevens afhankelijk van de regio en ras (in een studie bleek het volgende: 11.9% bij blanke ras, 13.9% bij zwarte ras, 12.6% Hispanische ras, 17.2% chineese ras met een gemiddelde van 12.5%, Ophthalmology 2011; 656)
De volgende risicofactoren of associaties zijn:
- hoge bloeddruk (hypertensie). Een hoge bloeddruk vormt de belangrijkste risicofactor. in de bepaalde studie werd gevonden dat bij een toename van de gemiddelde bloeddruk van 10 mmHg het risico 1.25x hoger werd (Ophthalmology 1999;2269). Ook bij mensen met een geringe hogere bloeddruk, maar waarbij ze nog niet voldoen aan de diagnose 'hypertensie' lijkt een verhoogd risico te bestaan. M.n. bij het zwarte ras was hypertensie een belangrijke risicofactor.
Op de website staat een aparte folder over hypertensieve retinopathie. - roken
- afwijking (aderverkalking) van de halsslagaders (carotiden). De dikte van de bloedvatwand van de halsslagader is daarbij van belang.
Bij ernstig carotislijden ontstaat een ernstigere vorm van retinopathie. Dit wordt ook wel het 'oculair ischemisch syndroom' genoemd. - mildere risicofactoren zijn (wordt niet altijd eenduidig beschreven)
- hogere leeftijd: bij toenemende leeftijd wordt het risico hoger
- een hoog nuchter glucosewaarde in het bloed (een hogere waarde ofwel hyperglycemie)
- hoger vetgehalte in het bloed (hyperlipidemie)
- zwaarder gewicht
- het geslacht (mannen vaker aangedaan dan vrouwen).
Andere associaties, maar wisselend bewezen, zijn o.a. het risico op een herseninfart, hartfalen (hartinfarct, decompensatie), nierziekte (nefropathie)roken, alcohol consumptie, zwaarlijvigheid (obesitas) en het gebruik van asperine en de pil.
Waarom deze retinopathie ontstaat is niet geheel duidelijk. De retinopathie is waarschijnlijk een uiting van vroege schade aan bloedvaatjes door een combinatie van insulten door bepaalde risicofactoren en bij een bepaalde individuele gevoeligheid.
Het is mogelijk dat de tekenen van de retinopathie een marker (voorbode) zijn van schade door een hoge bloeddruk.
Beloop:
De meeste afwijkingen in het netvlies zijn tijdelijk van aard en verdwijnen spontaan in de loop der tijd (in een studie bleek dat ongeveer 65% van de afwijkingen verdwenen; studie ARVO 2010).
Deze folder is eigendom van www.oogartsen.nl, afkomstig van het Deventer ziekenhuis (Deventer), CWZ (Nijmegen), Catharina ziekenhuis (Eindhoven), Elisabeth ziekenhuis (Tilburg), Maxima Med. Centrum (Veldhoven), HAGA ziekenhuis (Den Haag), Albert Schweitzer (Dordrecht) en Rijnstate (Arnhem), copyright.
Voor de aandachtsgebieden van oogartsen, zie aandachtsgebieden (subspecialisaties).
