DZ/CWZ/CZE/EZ/MMC

Pterygium en Pinguecula

Inhoudsopgave:

Pterygium

Wat is een pterygium?
De opbouw van het oog is in onderstaande tekeningen weergegeven. Het slijmvlies (bindvlies) ligt over het witte deel van het oog (de oogrok) en wordt conjunctiva genoemd:
 

Men spreekt van een pterygium als het slijmvlies (bindvlies) in een driehoekige vorm over het hoornvlies gaat groeien. Het is een plooi van het bindvlies die meestal vanuit de neushoek in de richting van het hoornvlies groeit. Hierna kan het ook over het hoornvlies verder groeien (dit deel ligt voor de iris of regenboogvlies). De plooi heeft de vorm van een driehoekige vleugel (het Griekse woord voor kleine vleugel is "pterygion"). Meestal zit een pterygium aan de neuskant van het oog, maar het kan ook vanuit de buitenste ooghoek groeien.

Voorbeelden van een pterygium aan de neuszijde van het slijmvlies (conjunctiva) en het hoornvlies (cornea):
pterygium  pterygium (wildgroei slijmvlies oog) 

Een pterygium komt wisselend voor, van ongeveer 0.3% tot 29% van de bevolking (prevalentie). Deze prevalentie is afhankelijk van de streek of het land waarin men woont. De ernst van een pterygium is te verdelen in: 

Oorzaak van pterygium
Tot nu toe is er nooit een echte oorzaak gevonden. Wel lijkt het erop dat UV licht een rol speelt, omdat het pterygium in zonnige klimaten vaker voorkomt. Ook speelt chronische irritatie van de ogen een rol, bijv in een stoffige en droge omgeving. In Europa komt het vooral voor bij mensen uit het mediterrane gebied.

Verschijnselen van een pterygium
In de meeste gevallen heeft men geen last van het pterygium. Soms is er sprake van een chronische irritatie en wordt het oog rood aan de kant van het pterygium. De doorgroei kan ook tot of over de pupilrand heengaan. Het zien kan dan verminderd zijn. Ook kan het pterygium de kromming van het hoornvlies veranderen waardoor het zien zal verminderen. Deze afwijkende kromming van het hoornvlies wordt astigmatisme genoemd (zie website www.oogartsen.nl bij "Brilsterkte": astigmatisme).

Behandeling van een pterygium
Als het oog erg geïrriteerd is geraakt door ontsteking van het pterygium, kan het nodig zijn te behandelen met antibiotische / corticosteroïd druppels. Met medicijnen is echter het pterygium niet weg te krijgen en ook niet tegen te houden. Bij overgroei van de pupilrand of bij het ontstaan van astigmatisme (zie boven) kan het zien verminderen en is het nodig een operatieve correctie toe te passen.

De indicaties om een operatie te doen zijn:

De operatie
Het pterygium wordt onder lokale verdoving op de operatiekamer verwijderd. Dit is een weinig belastende ingreep. Wel kan er na de operatie nog enige dagen sprake zijn van een zanderig gevoel in het behandelde oog.

Het pterygium wordt ongeveer 5 mm naar achteren (vanaf de rand van het hoornvlies) verwijderd. Bij alléén verwijderen van het pterygium is de kans dat het pterygium terugkomt erg groot (recidief genoemd). Vandaar dat meestal een aanvullende behandeling plaatsvindt. Deze aanvullende behandeling kan bestaan uit:

  1. locaal verwijderen van het pterygium: kans op een recidief (terugkerend pterygium) is in dat geval groot.
  2. locale bestraling van het geopereerde gebied.
  3. toediening van littekenremmers in het operatiegebied (MMC, mitomycine).
  4. een transplantaat van slijmvlies (conjunctiva). In dit geval wordt eerst het pterygium op het hoornvlies en de conjunctiva verwijderd. De ontstane wond wordt hierna bedekt met een transplantaat van de conjunctiva (bindvlies). Dit transplantaat wordt van hetzelfde oog genomen (autoloog transplantaat); de wond die hierdoor ontstaat, geneest vanzelf restloos. Het transplantaat wordt vastgezet met enkele hechtingen of lijm. Dit kunt u na de operatie wel wat voelen.

Kans op recidief (terugkomend pterygium)
Ondanks de behandeling kan in sommige gevallen toch weer een pterygium terug komen (recidief genoemd). De kans op een recidief is afhankelijk van meerdere factoren zoals:

Animatiefilm (alleen op website, met geluid)


Pinguecula

Wat is een pinguecula?
Dit is een lichtgele zwelling in het slijmvlies van het oog vaak aan de neuszijde, veroorzaakt door een opeenhoping van eiwitten. Het is een goedaardige verandering van het slijmvlies. Er is geen ingroei in het hoornvlies. Deze aandoening komt erg veel voor in de Nederlandse bevolking. Het is een onschuldig verschijnsel. Soms kan een pinguecula wel problemen opleveren bij het dragen van contactlenzen.

pinguecula (zwelling slijmvlies oog)   pinguecula (zwelling slijmvlies oog)

Oorzaak van een pinguecula
Er is geen oorzaak bekend. Blootstelling aan UV licht speelt een rol.

Behandeling
Behandeling is niet nodig. Kunsttranen kunnen de oogirritatie verlichten.

Verwijderen van de pinguecula is eigenlijk zelden nodig. Redenen om een pinguecula te verwijderen zijn oa bij:


Deze folder is afkomstig van www.oogartsen.nl  (Deventer ziekenhuis); een samenwerkingsverband tussen het Deventer ziekenhuis (Deventer), CWZ (Nijmegen), Catharina ziekenhuis (Eindhoven), Elisabeth ziekenhuis (Tilburg), Maxima Med. Centrum (Veldhoven) en HAGA ziekenhuis (Den Haag), copyright.
Voor de aandachtsgebieden van oogartsen, zie aandachtsgebieden (subspecialisaties).

print deze pagina
 
ga naar boven