DZ/CWZ/CZE/EZ/MMC

Overige ziekten: Shaken baby syndroom, Coloboom

Inhoudsopgave: deze folder is primair bedoeld voor co-assistenten en (para)medici

Coloboom
Tijdens de normale ontwikkeling van het oog (in de embryonale fase), sluiten de oogwanden zich in de vorm van een beker. Als deze beker zich niet goed sluit, ontstaat een sluitingsdefect.
Een coloboom is een embryonaal sluitingsdefect van één of meerdere structuren in het oog. Dit is te vergelijken met een hazenlip, hetgeen in feite ook een sluitingsdefect is maar dan van de lip en/of het gehemelte. Ofwel, een deel van het oog is tijdens de ontwikkeling van het oog (in de baarmoeder) achtergebleven. Een coloboom is een aangeboren afwezigheid van een oogstructuur, zoals een ooglid, iris, lens, netvlies of oogzenuw (koloboma = "verminkt deel").
Een coloboom kan geïsoleerd voorkomen in 1 structuur van het oog of het is geassocieerd met meerdere aangeboren afwijkingen in het oog of elders in het lichaam (het kan geisoleerd bestaan of voorkomen als onderdeel van een syndroom). De oorzaak is onbekend. De aandoening komt zelden voor (0.14% van de bevolking.

Voorbeelden zijn:

Er bestaat een complex van aangeboren structuur-afwijkingen van het oog (anomalieën genoemd). Er is een associatie met bijvoorbeeld een anophthalmus (een niet-aangelegd ontbrekend oog), een microphthalmus (een abnormaal klein oog), een microcornea (een klein hoornvlies) en een coloboom (zoals hierboven beschreven). Deze anomalieën kunnen tezamen voorkomen bij één patient of afzonderlijk. Uit een onderzoek bleek het volgende:

naar boven

Shaken baby syndroom

Shaken baby syndroom (SBS) is het syndroom "van de door elkaar geschudde baby". Het is een term die wordt gebruikt om de gevolgen van het flink heen en weer schudden van een baby of jong kind te beschrijven. SBS komt het meest voor bij kinderen onder het 1e jaar (en dan vaak < 6 mnd), maar in een enkel geval is het ook beschreven bij kinderen tot 4 jaar. Het SBS is de belangrijkste oorzaak van een hoofdletsel bij babies en jongere kinderen. Vaak wordt het kindje door elkaar geschud uit onmachtsgevoel bij de ouder / persoon aan wie de verantwoordelijkheid werd overgedragen, meestal naar aanleiding van het onophoudelijk huilen van het kindje. Het door elkaar schudden, gemiddeld tussen de 5 en 20 seconden, kan ernstige schade toebrengen aan de hersenen van het kindje. De baby's hebben een relatief groot hoofd, nog zwakke nekspieren en kwetsbare hersenen en bloedvaten waardoor schade toegebracht kan worden aan de hersenen, bloedvaten, zenuwen in de nek- en hersenregio. Het is een vorm van fysieke mishandeling; echter het gaat vaak niet om grove mishandeling (maar onmachtsgevoelens).

Verschijnselen
Afwijkingen of verschijnselen kunnen bestaan uit hersenbloedingen, hersencontusie (kneuzing), schedelkneuzingen, hersenoedeem (vochtophoping in de hersenen), beurse plekken in de nek, langzame hartslag (bradycardie), ademhalingsstoornissen (apneu), lage lichaamstemperatuur (hypothermie), epileptische aanvallen, slap kind (hypotoon), vertraagde ontwikkeling (groei), huidkneuzingen (mn bovenarmen, borst, heupen), botbreuken en bomberende (uitpuilende) fontanellen.

Oogheelkundige afwijkingen die kunnen optreden bestaan uit: bloedingen in/op/onder het netvlies, cotton wool spots (bleke plekken in het netvlies), soms een bloedige netvliessplijting (hemorrhagische retinoschisis, die kan leiden tot een glasvochtbloeding) en late netvliesplooien.
De netvliesafwijkingen zijn vergelijkbaar met die van een bloedvat afsluiting (CRVO) of het syndroom van Terson.

De afwijkingen kunnen vrij snel verdwijnen.
Hoewel de netvliesbloedingen soms waargenomen kunnen worden na een trauma (ongeval), wordt het niet / zelden gezien na een typisch ongeval (bijv. een val).



Deze folder is eigendom van www.oogartsen.nl, afkomstig van het Deventer ziekenhuis, CWZ (Nijmegen), Catharina ziekenhuis (Eindhoven), Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis (Tilburg), HAGA ziekenhuis (Den Haag), Albert Schweitzer (Dordrecht), Rijnstate (Arnhem), Alrijne ziekenhuis (Leiderdorp, Leiden), Gelre ziekenhuizen (Apeldoorn, Zutphen);  copyright. Voor de aandachtsgebieden van oogartsen, zie aandachtsgebieden (subspecialisaties).

print deze pagina
 
ga naar boven